Robbin
Binnenvetter? Leer praten over je gevoelens!
Waarom praten over gevoelens lastig is
Waar sommigen er totaal geen moeite mee hebben om te delen hoe ze zich voelen (soms zelfs richting volstrekt onbekenden), hebben anderen er juist veel moeite mee. Er zijn verschillende redenen waarom het moeilijk kan zijn om er openlijk over te praten. Misschien herken jij je ook wel in het onderstaande.
1. Je hebt het nooit geleerd
Kunnen/konden jouw ouders over hun gevoelens praten? Grote kans dat als zij dat niet kunnen/konden, dat jij het dan ook niet kan. Praten over gevoelens is namelijk iets wat je moet leren. Als je niet hebt geleerd dat het oké is om verdrietig, boos of bang te zijn – laat staan om dat te uiten – dan is het niet gek dat je dat als volwassene lastig vindt.
2. Je schaamt je voor je gevoelens
Sommige gevoelens kunnen je een ongemakkelijk gevoel geven, of kunnen zelfs “zwak” aanvoelen. Zo vinden veel mannen het lastig om hun verdriet te uiten, omdat dat niet ‘mannelijk’ overkomt. Gevoelens van jaloezie worden vaak bestempeld als iets lelijks en ook daarvoor zou je je kunnen schamen. En zo zijn er nog meer emoties die je vanuit schaamte misschien graag voor je wilt houden.
3. Je wilt anderen niet belasten
Een veelgenoemde reden in mijn spreekkamer. ‘Ik wil de ander niet belasten’. Misschien heb je het idee dat jouw gevoelens een last zijn voor anderen. Of wil je niet dat ze zich erge zorgen over je gaan maken. Uit bescherming van anderen houd je het dan liever binnen.
4. Je weet zelf niet wat je voelt
Soms zijn gevoelens verwarrend of tegenstrijdig. Je voelt je misschien gespannen, maar je weet niet precies waarom. Of je voelt dat je opgelucht bent, maar tegelijkertijd ook verdrietig. Het kan dan lastig zijn om onder woorden te brengen wat er speelt.
5. Je bent bang voor je gevoelens
Zeker als je al langere tijd je gevoelens aan het wegstoppen bent, kan het zijn dat je er een angst voor gaat ontwikkelen. Je kunt dan bang worden dat als je je gevoelens wel toelaat, ze je volledig zullen overspoelen. Je kunt bang zijn voor de zwaarte van die gevoelens. Bang dat je nóg meer last zult krijgen van depressieve gevoelens, paniekaanvallen of woedeuitbarstingen. Bang dat je volledig instort. Het voelt dan veiliger om door te gaan met ‘binnenvetten’.
Waarom het toch belangrijk is
Dat je je gevoelens voor je houdt, is gezien de eerder genoemde redenen heel begrijpelijk. Je hebt het gewoonweg niet meegekregen, of je probeert jezelf of een ander in bescherming te nemen. Dat laatste klinkt misschien heel nobel, maar onbewust betaal je daar een hoge prijs voor.
Het opkroppen van gevoelens kan leiden tot de volgende klachten:
- Somberheid, gevoelens van leegte en zelfs depressie
- Prikkelbaarheid, woedeuitbarstingen
- Spanning, stress en zelfs paniekaanvallen
- Lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, vermoeidheid, buikpijn
- Spanningen binnen je relaties
Belangrijk is om te leren hoe je je gevoelens kunt herkennen en ze de ruimte kunt geven. Zonder ze op te willen lossen of weer weg te duwen. Je gevoelens en emoties mogen gaan stromen, in plaats van helemaal vast te blijven zitten en je van binnenuit op te eten.
Welk effect het praten over gevoelens heeft
In het begin is het misschien even zoeken naar hoe je het moet doen, en met wie je het wilt delen. Maar zodra je daar een beginnetje aan hebt gemaakt, zul je direct merken wat voor effect het heeft dat je je gevoelens niet meer opkropt.
Wanneer jij ruimte geeft aan je gevoel en dit leert delen, zul je merken dat:
- je je minder gespannen, somber en angstig voelt
- je niet de enige bent met deze gevoelens. Vaak als je meer openheid geeft, dan geeft dat de ander ook de ruimte om meer open te zijn over zijn/haar gevoelens
- je meer verbinding voelt met de mensen om je heen
- je contacten zich meer verdiepen
- je ook weer ruimte gaat voelen voor gevoelens als blijheid, plezier en kunnen genieten
- je meer innerlijke rust hebt
- je je sterker voelt dan voorheen
6 tips hoe je er zelf alvast mee kunt beginnen
1. Begin klein
Je hoeft niet meteen je hele hebben en houwen op tafel te leggen, je mag ook beginnen met iets eenvoudigers. Bijvoorbeeld door uit te spreken dat je je moe of een beetje gespannen voelt. Of: ‘Ik weet niet precies hoe ik me voel, maar het voelt niet zo goed.’ Klein beginnen is helemaal prima.
2. Schrijf het op
Als je het lastig vindt om je gevoelens uit te spreken, of als er niemand in de buurt is, kun je ook besluiten het op papier te zetten. Dit kun je doen in de vorm van een brief aan jezelf. Maar losse zinnen kunnen ook helpen om wat helderheid te krijgen. Later kun je deze woorden eventueel delen met iemand die je vertrouwt.
3. Gebruik beelden en metaforen
Soms helpt het om je gevoel te omschrijven als een beeld. Bijvoorbeeld: “Het voelt alsof er een knoop in mijn borst zit.” Of: “Alsof ik in een donkere kamer zit zonder licht.” Dat zijn misschien wat vage omschrijvingen, maar dat is helemaal prima. Ons gevoel is soms nou eenmaal gewoon vaag. Het gaat er vooral om dat je er even aandacht aan besteed, en dat kan heel goed door beelden of metaforen te gebruiken.
4. Kies iemand die je vertrouwt
En het liefst ook iemand waarvan je weet dat hij/zij op een fijne manier reageert. Iemand die luistert zonder te oordelen en jou de ruimte geeft. Als de ander geneigd is uitspraken te doen als ‘het komt wel goed’, ‘kop op’, ‘heb je er weleens aan gedacht om het zo aan te pakken?’, dan is dat waarschijnlijk niet de juiste persoon om je gevoelens mee te delen. Het is oké om selectief te zijn. Lang niet iedereen heeft de skills om oprecht te luisteren. En als je iemand gevonden hebt om het mee te delen, kun je er altijd eerst mee beginnen dat je het lastig vindt om erover te praten.
5. Weet dat emoties tijdelijk zijn
Misschien vind je het eng om je gevoelens te delen. Ben je zelfs bang voor wat je te wachten staat. Bang dat je gevoelens je zullen overweldigen of dat je nog dieper in de put terechtkomt. Weet dat het opkroppen en wegstoppen van je gevoelens er júist voor heeft gezorgd dat je diep in de put zit. Om daar uit te komen, zul je dus moeten stoppen met dat opkroppen. Weet dat emoties niet eindeloos lang kunnen pieken in heftigheid. Een flinke huilbui stopt vaak na zo’n 10 minuten al. En wat resteert is een gevoel van opluchting. Emoties willen alleen maar even ‘gezien’ worden. Daarna worden ze vanzelf weer rustiger. Mocht je het toch eng vinden en bang zijn dat je er te lang in blijft hangen? Zet dan gewoon een timer. Geef jezelf de ruimte om te voelen, en als de timer gaat, ga je op zoek naar afleiding. Je hebt er zelf de controle over.
6. Oefen jezelf in mildheid
Wij mensen zijn gezegend met een goed werkend brein. Maar we zijn veel meer dan onze ratio. We zijn ook gevoelswezens. Dat is zelfs hoe we geboren worden; als een klein hummeltje met een hoop pure emoties. Het is niet zwak om gevoelens te hebben, het is juist onze natuurlijke staat van zijn. Alle mensen hebben gevoelens, zelfs de grootste binnenvetters. Dat jij iets voelt, maakt jou tot een mens, net als ieder ander. Probeer vriendelijk te zijn voor jezelf.
Conclusie
Je hoeft geen open boek te worden, en je hoeft ook niet alles meteen te delen, en ook zeker niet met iedereen. Maar leren praten over je gevoelens kan je leven wel een heel stuk lichter, leuker en completer maken.
Mocht je het fijn vinden om hier wat begeleiding in te krijgen, neem dan vooral contact met me op.