Robbin
Passief vs. actief
Wist je dat er twee vormen van ontspanning zijn? Je hebt passieve vormen van ontspanning, wat inhoudt dat je er zelf weinig voor hoeft te doen. Denk bijvoorbeeld aan tv kijken, waarbij je niets anders hoeft te doen dan simpelweg naar een beeldscherm te staren. Dat kan soms heerlijk zijn, maar soms geeft het juist helemaal geen rust. Doordat je zelf weinig inspanning hoeft te leveren, is de kans groot dat je gedachten nog alle kanten op kunnen gaan. Hoe vaak gaat jouw to-do lijstje bijvoorbeeld nog door je hoofd als je tv kijkt?
Een andere vorm van ontspanning is de actieve variant. Daarvoor moet je wat inspanning leveren om het voor elkaar te krijgen. Wat het vervolgens ook een stuk lastiger maakt om je gedachten te laten afdwalen. Je kunt hierbij bijvoorbeeld denken aan sportieve activiteiten. Daar haal ik persoonlijk geen ontspanning uit, maar ik ken genoeg mensen die sporten heerlijk vinden omdat ze aan niks anders hoeven te denken dan aan waar ze mee bezig zijn. Een ander voorbeeld van een actieve vorm van ontspanning is creatief bezig zijn, zoals knutselen, schilderen, haken, etc. Of wat dacht je van het maken van een legpuzzel of een puzzelboekje.
Soms is een passieve vorm niet voldoende om tot rust te komen. Kijk dan eens of een actievere vorm uitkomst biedt.
Persoonlijke voorkeur
Ik noemde net al dat sporten niet mijn voorkeur heeft als vorm van ontspanning. Ik houd me liever bezig met iets creatiefs. Een ander vindt zijn ontspanning in het maken van muziek, en weer een ander werpt het liefst een hengel uit en komt daarmee tot rust. Waar jouw vrienden door ontspannen, hoeft niet voor jou de beste manier te zijn. Belangrijk is om te onderzoeken wat bij jóu past. Bouw jij liever hele steden met Lego? Of vind je het fijn om in de tuin te werken? Allemaal goed, als het maar helpt om je hoofd leeg te maken.
Het kan ook zijn dat je nog helemaal geen idee hebt wat bij jou past. Probeer dan gewoon eens wat dingen uit zou ik zeggen. Alleen door het te doen kom je erachter of het iets voor je is. Zo kreeg ik van een vriendin de tip om eens aan diamond painting te doen, omdat zij dat heerlijk ontspannend vond. Bij de Action heb ik een set op de kop getikt om het eens uit te proberen, maar al doende kwam ik erachter dat het niets voor mij is. Dus hup, de prullenbak in.
Doelloos ontspannen
We moeten al zoveel in ons leven. Dus waar je voor mag waken is dat het ontspannen ook een ‘moetje’ gaat worden. Vaak wordt dat het zodra je er een doel aan koppelt. Dan wordt het een bezigheid waar een prestatie aan vasthangt. En dat kan leiden tot allerlei onrustige gedachten als: ‘Ik móet iets moois maken, ik móet het beter doen dan vorige keer, ik móet het zo snel mogelijk af krijgen’. Al dat moeten is juist wat je niet nodig hebt tijdens een ontspannende activiteit. Het gaat er vooral om dat je het doet omdat je het leuk vindt, niet omdat er gepresteerd moet worden.
Diezelfde vriendin van de diamond painting had bedacht om voor de verjaardag van haar moeder een foto van hen samen te diamond painten. Een mooi en persoonlijk cadeau. Maar doordat er een deadline aan vast zat, begon het leuke idee steeds meer een ‘moetje’ te worden. De lol van het diamond painten was er snel van af. Het voelde zelfs als een opluchting toen het klaar was. Sindsdien heeft ze het ook niet meer gedaan. Zonde, want het begon als een hele fijne ontspannende activiteit.
Tijd maken
Twee keer knipperen met je ogen en je vrije momenten zijn alweer opgevuld met allerlei afspraken. Naar de tandarts, boodschappen doen, met een vriend(in) afspreken, nog even langs de bouwmarkt, er moet nog gestofzuigd worden. En voor je het weet is er geen tijd meer over om te ontspannen. Vaak denken we ook: ‘dat komt wel nadat ik mijn to-do lijst heb afgewerkt’.
Om te kunnen ontspannen is het belangrijk om daar tijd voor vrij te maken. En echt een afspraak te maken met jezelf (en je daar ook aan te houden). Ontspanning staat vaak niet hoog op onze prioriteitenlijst, terwijl het wel een hoge prioriteit zou moeten hebben. Zonder momenten van ontspanning kom je nooit tot rust. En zonder rust vergroot je de kans op een burn-out aanzienlijk. Om een leuke vriend(in), partner, vader, moeder te kunnen zijn, is het van belang dat je jezelf voldoende ontspanningsmomenten geeft. Blok bewust tijd voor jezelf in je agenda. Maak er een vast moment in de week of op de dag van. En plan er nooit andere afspraken over heen!
Conclusie
Ontspanningsmomenten komen niet aanwaaien. Plan ze bewust en gebruik die tijd om iets te doen wat je leuk vindt en wat bij jou past. Om erachter te komen wat bij jou past, is het zaak om eens het een en ander uit te proberen. En probeer iets te kiezen wat vrij doelloos is. Met een sudoku ga jij de wereld niet redden, maar door doelloos te puzzelen kom jij wel tot de rust die je nodig hebt om je eigen leuke zelf te kunnen zijn en blijven.