Robbin
Intrinsieke vs. extrinsieke motivatie
Zo tegen het einde van het jaar kun je de vraag verwachten: ‘En wat zijn jouw goede voornemens voor het nieuwe jaar?’ Die vraag voelt dan bijna als een verplichting om ook ineens met allerlei doelen op de proppen te komen. Want je kan toch niet achterblijven als anderen wel allemaal van die goede voornemens hebben? Dus verzin je er maar eentje (of zelfs een paar) ter plekke. En nu je ze zo uitspreekt, klinkt het eigenlijk niet eens als een gek idee.
Maar ik kan je nu al vertellen dat die voornemens weinig kans van slagen hebben. Waarom? Omdat er sprake is van een extrinsieke motivatie. Dat betekent dat jouw motivatie van buitenaf komt. Je doet iets vanwege een externe prikkel, beloning of druk. Voorbeelden:
– Je wilt afvallen, omdat anderen opmerkingen maken over je uiterlijk
– Je wilt stoppen met roken, omdat je partner dat wil
– Je wilt een marathon lopen voor de status of om likes op social media
– Je bedenkt een goed voornemen, want anderen doen dat ook
Een goed voornemen voor het nieuwe jaar heeft pas kans van slagen wanneer de motivatie van binnenuit komt, dus wanneer er sprake is van een intrinsieke motivatie. Dat zijn voornemens waar je al langere tijd over nagedacht hebt en die je doet omdat jíj het wilt. Voorbeelden zijn:
– Je wilt sporten omdat je merkt dat je je er mentaal beter door voelt
– Je wilt gezonder eten omdat je energieker wilt zijn en beter voor jezelf wilt zorgen
– Je wilt meer lezen omdat je nieuwsgierig bent en ervan geniet.
Zodra je iets voor een ander doet zonder het zelf echt te willen, kun je het voornemen beter gewoon laten varen.
1 januari vs. een andere datum
Het begin van het nieuwe jaar zien veel mensen als het uitgelezen moment om aan de slag te gaan met hun doelen. Het voelt bijna alsof je met een schone lei kan beginnen. De drukke (en qua eten vaak ongezonde) kerstdagen zijn achter de rug, dus nu moet je weer in het gareel. Dan kan je net zo goed gelijk starten met je goede doelen zou je denken.
Maar is 1 januari wel het beste moment om daaraan te beginnen? Niet per se. De maand januari wordt vaak geassocieerd met depressiviteit. Het is een sombere maand met donkere dagen, grijze luchten, de ‘gezellige dagen’ zijn achter de rug, je voelt je vaak wat minder energiek. En het lijkt nog eindeloos te duren voordat het weer lente is. Dat klinkt nou niet bepaald als de beste tijd van het jaar om eens lekker gemotiveerd te starten met een goed voornemen.
Echter, als je van binnenuit (intrinsiek) gemotiveerd bent, doet de datum waarop je start er eigenlijk niet zo toe. Als je echt graag iets wilt, kan je net zo goed dezelfde dag er nog mee starten. Als je er een datum zoals 1 januari aan plakt, kun je jezelf afvragen of je wel écht gemotiveerd bent, of dat je het doet omdat het van je verwacht wordt of omdat het zo ‘hoort’.
Grote vs. kleine voornemens
Of je nou een groot doel voor ogen hebt of een kleiner doel, bij beiden is het belangrijk dat je kijkt of je doelen wel haalbaar en realistisch zijn. Als je graag meer zou willen sporten, is het veel realistischer om met jezelf af te spreken dat je minstens 2 keer per week gaat in plaats van dat je verwacht 5 keer in de week te gaan. Hoe hoger je de lat legt voor jezelf, hoe groter de kans dat je niet aan je eigen verwachtingen voldoet. Dat gaat gepaard met een hoop teleurstelling en frustratie, waardoor je sneller de handdoek in de ring kan gooien.
Het is dus belangrijk om bij jouw goede voornemens jezelf de vragen te stellen: is het echt realistisch wat ik van mezelf verwacht? Als het je in het geval van meer willen sporten lukt om 2 keer per week naar de sportschool te gaan, creëer je een succesmoment voor jezelf. Dit motiveert om door te gaan en daardoor is de kans van slagen een stuk groter.
Vind je het lastig om erachter te komen of jouw doelen realistisch zijn? Vraag het dan eens aan een ander. Waar jij misschien geneigd bent om te streng te zijn voor jezelf, kan de ander een stuk milder naar jou kijken en met je meedenken over hoe het voornemen wel haalbaar blijft.
Conclusie
Laat je niet gek maken door de vraag of je nog goede voornemens hebt voor dit nieuwe jaar. Jouw voornemens hebben de grootste kans van slagen als je het puur voor jezelf doet en je de stappen om jouw doel te bereiken haalbaar en realistisch houdt. De dag waarop je begint doet er weinig toe als je echt intrinsiek gemotiveerd bent. Maar zelfs dan hoef je er niet raar van op te kijken als het in januari misschien niet helemaal lukt. De meeste mensen hebben door de korte dagen en het weinige zonlicht gewoonweg wat minder energie. Kijk altijd naar wat goed voelt voor jou!