Robbin
Je bent niet je gedachten
Denkfouten in onze gedachten
Wij mensen zien ons binnen het dierenrijk als de meest intelligente wezens. En dat zijn we ook, want kijk maar eens om je heen, naar bijvoorbeeld alle apparaten die wij gecreëerd hebben. Een zebra doet ons dat niet na. Wij hebben zo’n geavanceerd brein, dat we in staat zijn om te creëren, innoveren, vooruit denken, reflecteren, noem het maar op. Maar datzelfde geweldige brein is ook heel goed in het creëren van onrealistische, saboterende gedachten. En op dat gebied zou een zebra ons uitlachen, want die heeft daar dan weer totaal geen last van.
Onze complexe hersenen hebben er nogal een handje van om allemaal gedachten te creëren die vaak nergens op slaan en totaal niet op feiten gebaseerd zijn. Wij maken geregeld fouten in ons denken. Voorbeelden van dit soort denkfouten zijn:
- Rampdenken: Hierbij ga je ervan uit dat het helemaal mis gaat. Je hebt enkel oog voor de scenario’s waarin het slecht afloopt, zonder er oog voor te hebben dat het ook gewoon goed kan gaan.
- Zwart/wit denken: Je ziet alles in termen van ‘alles of niets’, ‘altijd of nooit’ en ‘goed of fout’. Er is geen middenweg.
- Invullen voor een ander: Je denkt te weten hoe een ander over je denkt en over een situatie denkt.
- Persoonlijk maken: Je betrekt alles op jou als persoon en kan je daardoor persoonlijk aangevallen voelen.
- Selectieve aandacht: Je hebt vooral oog voor het negatieve en staat niet stil bij alle positieve dingen.
- Bagatelliseren: Je schrijft je successen toe aan toeval of aan ‘puur geluk’.
- Overdrijven: Alles wat minder goed gaat dan gehoopt/verwacht, schrijf je toe aan je ‘eigen stomme fout’. Zonder rekening te houden met de invloed van externe factoren.
- Ik moet-gedachten: Je verbiedt of gebiedt jezelf van alles.
Hoeveel van deze denkfouten zie jij bij jezelf terug? En ben je je er op het moment zelf van bewust dat je die fouten maakt? Grote kans van niet, omdat het vaak heel onbewust gebeurt. Doordat die gedachten vaak zo snel in ons hoofd oppoppen, staan we er nooit echt bij stil of het wel klopt wat we denken. We nemen ze direct aan voor waar. We hechten op die manier veel te veel waarde aan zo’n onrealistische gedachte.
Defusie
Een negatieve gedachte kan ons helemaal in zijn greep houden. We kunnen er als we niet uitkijken door meegezogen worden en in een zwart gat van negativiteit belanden. We smelten samen met onze gedachten en verliezen grip op de realiteit. Er zijn gelukkig manieren om die grip weer terug te krijgen. En één van die manieren wordt ‘defusie’ genoemd. Het houdt in dat je afstand leert nemen van je gedachten. En ze leert zien als simpelweg gedachten, zonder dat je er helemaal mee samensmelt. Je leert je gedachten te observeren als losstaande zinnetjes, die geen enkele waarde meer hebben. Je leert je te beseffen dat ‘je gedachten hébt, en niet je gedachten bént’. Maar hoe doe je dat?
- Benoemen dat je een gedachte hebt: In plaats van te denken ‘Ik bak er helemaal niks van’, denk je: ‘Ik heb de gedachte dat ik er helemaal niks van bak’.
- Geef dat negatieve/kritische stemmetje in je hoofd een naam: ‘Oh daar heb je Gekke Piet weer, die zegt dat ik er helemaal niks van bak’.
- Zing je negatieve gedachten of spreek ze uit in een gek stemmetje. Dat helpt om de zwaarte er van af te halen.
- Visualisatieoefeningen:
- Beeld je in dat je je gedachten op een wolkje zet. Kijk naar hoe het wolkje wordt weggeblazen door de wind en aan je voorbij trekt.
- Beeld je in dat je je negatieve gedachte op een blad zet, dat wordt weggespoeld door de stroming van de rivier.
- Zet je gedachte in een ballon en prik deze lek.
- Schrijf je gedachten van je af of spreek ze hardop uit.
Aandacht voor dankbaarheid en succesjes
Dat complexe brein van ons is dus heel goed in het bedenken van allemaal onzinnige, niet op feiten gebaseerde gedachten. Ze komen te pas en te onpas op en als we niet uitkijken zijn ze vooral negatief van aard. Maar wist je dat je jezelf kunt trainen om een positievere wending te geven aan je gedachten?
Neem elke dag even 5 à 10 minuutjes de tijd om stil te staan bij waar je allemaal dankbaar voor bent. Op dagen dat je even niet zo lekker in de wedstrijd zit, zal dat waarschijnlijk een lastige opgave zijn, maar juist dan is het goed om erbij stil te staan. Denk vooral niet te groot. Je kan bijvoorbeeld al dankbaar zijn voor het feit dat je een dak boven je hoofd hebt of dat er ‘s avonds weer eten op tafel staat.
In aanvulling hierop is het zinvol om ook iedere dag even stil te staan bij je succesjes. Ook hiervoor geldt: denk niet te groot. Een succesje kan bijvoorbeeld al zijn dat het gelukt is om je bed uit te komen vandaag. Of dat je de tijd hebt genomen om stil te staan bij het bedenken van een succesje.
Alles wat je aandacht geeft, groeit
Dat geldt zowel voor de negatieve gedachten als voor de positieve. Probeer afstand te nemen van je negatieve gedachten en ze te gaan zien als ‘slechts gedachten’ in plaats van als de waarheid. En heb bewust aandacht voor al het positieve. Dat zal in het begin misschien een uitdaging zijn, maar hoe meer je jezelf daarin traint, hoe makkelijker het zal gaan.
Kan je hier wel wat hulp bij gebruiken? Wacht dan niet langer en plan via onderstaande knop een afspraak in.